Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

'De week van het auteursrecht' II

24 mei 2013 - Jeanine Tieleman




Zoals ik in mijn twee voorgaande blogs (zie hier blog I en blog II) al meldde, was er in de laatste week van april veel te doen op het gebied van auteursrecht. Drie dagen achter elkaar waren er diverse bijeenkomsten georganiseerd. 

Op donderdag 25 april werd in de prachtige Artisbibliotheek door de Commissie Digiti©e ter gelegenheid van haar opheffing een klein symposium georganiseerd rond het thema: Is het Auteursrecht 'fit for purpose' als het gaat om digitalisering van erfgoedcollecties?  



Commissie Digiti©e

De Commissie Digiti©e is vijf jaar geleden opgericht om onder meer te zoeken naar oplossingen voor de problemen die bij collectiehoudende instellingen waren ontstaan door digitalisering en beschikbaarstelling van hun collectie op internet. Daarnaast had de Commissie tot doel om de bewustwording van het onderwerp bij collectiehoudende instellingen te vergroten. Direct na de oprichting werd er veel gebruik gemaakt van de diensten van de Commissie en is er ook veel ondernomen op het gebied van het creëren van bewustwording bij instellingen. De laatste twee jaar was het gebruik van de dienstverlening echter drastisch teruggelopen, reden waarom de Commissie heeft besloten zichzelf op te heffen.

Sprekers
Voor het symposium waren in totaal 7 sprekers uitgenodigd uit zowel de hoek van de rechthebbenden als uit de hoek van de niet-rechthebbenden.

Na een welkomstwoord door Nol Verhagen (directeur UB UvA en lid van de Commissie Digiti©e) was Michel Frequin (directeur van VOI©E) de eerste spreker die het woord nam. Hij schetste in het kort de ontstaansgeschiedenis en de merites van de Commissie Digiti©e. Tevens refereerde hij aan de bijeenkomst die twee dagen eerder door VOI©E was georganiseerd (zie mijn vorige blog hierover en het verslag van VOI©e, deel I en deel II) en concludeerde op basis daarvan dat het leek alsof de discussie over het onderwerp weer terug is bij af: erfgoedinstellingen willen het auteursrecht verruimen en lobbyen daarvoor, maar volgens Frequin is dat een heilloze weg. Zijn conclusie bevestigt mijn eigen conclusie over diezelfde bijeenkomst: namelijk dat op die bewuste dinsdag de oplossing voor de problematiek niet zozeer werd gezocht in flexibilisering van auteursrecht als wel in betere samenwerking en positionering van de CBO's.

Vervolgens schetste Marco de Niet (directeur Stichting Digitaal Erfgoed Nederland) aan de hand van de veranderde dienstverlening van collectiehoudende instellingen het spanningsveld dat bestaat tussen zowel de auteurswet als de maatschappelijke en de economische waarde van digitaal erfgoed. 

Kees Schaapman (rechthebbende en bestuurslid bij LIRA) ervaart de huidige discussies over auteursrecht als gebrek aan respect voor makers en vindt dat deze vaker op bijeenkomsten over dit onderwerp als spreker moeten worden uitgenodigd. Persoonlijk herken ik die kritiek niet want ik maak regelmatig mee dat makers (terecht) op bijeenkomsten het woord krijgen.

De presentatie van Bas Savenije (directeur Koninklijke Bibliotheek) sloot bijna naadloos aan bij de presentatie van De Niet. Waar De Niet het spanningsveld vanuit een breed kader en perspectief besprak, liet Savenije aan de hand van zeer concrete voorbeelden zien waar zijn instelling in de praktijk allemaal tegen aanloopt. Hij zou graag zien dat er meer aandacht komt voor de maatschappelijke kant van dit probleem.

Arno Reekers (Telegraaf Media Groep) sprak namens de uitgevers en benadrukte hoe moeilijk het in het huidige digitale tijdperk is om content te exploiteren. Volgens hem staan veel uitgevers op het punt van omvallen en is hier nauwelijks aandacht voor. Hij voorziet dat uitgevers harder zullen optreden tegen het schenden van rechten maar daarnaast ook voorzichtiger zullen worden in het digitaal beschikbaar stellen van content. Het kader waarin dat gebeurt zal veel krapper worden gemaakt.  Als voorbeeld noemt hij daarbij de krantenbank van de KB. De Telegraaf heeft deelgenomen aan het project omdat het doel hiervan was beschikbaarstelling voor onder meer onderzoek. Nu blijkt echter dat de KB het hier niet bij laat en zelf apps ontwikkelt waarbij de informatie van de krantenbank wordt hergebruikt. Bij De Telegraaf is men aan het bekijken of deze ontwikkeling juridisch een halt kan worden toegeroepen.

Vincent van de Eijnde (directeur Pictoright) constateert dat alle belanghebbenden die met deze problematiek te maken hebben 'boos' zijn op elkaar, maar ziet ook wel lichtpuntjes: vertegenwoordigers van de werkgroep Auteursrecht  zijn in gesprek met CBO's. 



Flexibilisering auteursrecht
Wilma Mossink (Licensing specialist at JISC Collections) combineerde in haar presentatie zowel haar ervaring als lid van de Commissie Digiti©e als haar ervaring bij onderhandelingen in Brussel. De themavraag die bij dit symposium werd gesteld, namelijk of het Auteursrecht 'fit for purpose is' als het gaat om digitalisering van erfgoedcollecties, beantwoord zij met een volmondig 'nee' en geeft daarvoor onder meer de volgende argumenten:

* De werking van auteursrecht is veel te lang en gaat over op de erfgenamen van de maker;
* Het auteursrecht beschermd materiaal dat die bescherming niet nodig heeft (verweesde werken);
* Er is in Nederland geen juridische basis voor massadigitalisering en beschikbaarstelling;
* De Europese Richtlijn verweesde werken schiet zijn doel voorbij en maakt digitaliseren eigenlijk alleen maar moeilijker.

Daarnaast komt zij ook met suggesties voor aanpassingen:

* Inkorten van de duur van het auteursrecht tot alleen de levende makers en niet meer tot ook de erfgenamen;
* Inperken van de hoeveelheid van het materiaal dat wordt beschermd (bijvoorbeeld niet meer voor werken die inmiddels uit de handel zijn);
* Het scheppen van een juridische basis voor het clearen van rechten bij massadigitalisering;
* Ontwikkelen van parameters waaraan erfgoedinstellingen moeten voldoen als zij materiaal willen digitaliseren en online beschikbaar stellen en die niet benadelend zijn voor rechthebbenden.

Mooie suggesties die zeker een oplossing kunnen bieden voor een aantal problemen en die het veel meer verdienen om onderwerp van de discussies te zijn dan de emoties waar ik het in mijn vorige blog over had en die nu meestal de boventoon voeren. Jammer dat Wilma geen spreker was op de conferentie van VOI©E.

Verweesde werken
Tot slot nog een kort woord over de bijeenkomst voor de implementatie van de EU Richtlijn voor verweesde werken. Er is een eerste, min of meer verkennende bijeenkomst geweest op het ministerie van OCW waarbij vertegenwoordigers van zowel rechthebbenden als erfgoedinstellingen en branche- en kennisorganisaties waren uitgenodigd. Het was een goede bijeenkomst, maar het is wel duidelijk dat de materie complex is en zorgvuldig moet worden besproken. Er zal in kleinere groepen verder aan de implementatie worden gewerkt.   

---------------------------------------------------------------------------------
Met dank aan Annelies van Nispen voor de foto's.
Tags:
conferentie   auteursrecht  
6 plus 9 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.