Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Van de spin Anansi tot home movies: AVA_Net-seminar

14 maart 2013 - Wietske Van Den Heuvel




Over wetenschappelijk onderzoek en audiovisuele archieven
 
Op donderdag 7 maart werd het jaarlijkse AVA_Net symposium gehouden in Den Haag. Dit jaar was de organisatie in handen van DANS. Voorzitter van de dag was Bas Agterberg (Beeld en Geluid). Het thema, wetenschappelijk onderzoek en audiovisuele archieven, bood erfgoedinstellingen met audiovisuele collecties de kans om in direct contact te komen met één van hun doelgroepen: de onderzoeker.

Wie is die onderzoeker nu eigenlijk precies? Waarvoor wordt het audiovisueel materiaal gebruikt en wat heeft hij of zij nodig om het onderzoek uit te kunnen voeren?
 
Allereerst bleek dat DE onderzoeker niet bestaat. Verschillende soorten onderzoek vragen om verschillende benaderingen. In ieder geval wordt audiovisueel erfgoed niet alleen voor mediaonderzoek gebruikt, maar ook voor visuele antropologie, oral history, achtergrondonderzoek bij documentaires, reportages, enz.
 

Verschillende onderzoeksmethodes

Daarnaast blijkt dat elke onderzoeker verschillende methodes gebruikt. Zo liet Julia Noordegraaf (UvA) zien dat zij voor haar mediaonderzoek zelf collecties aanlegt van het materiaal dat ze gebruikt, omdat ze altijd toegang tot het materiaal wil hebben. Daarbij is deze toegang ook het liefst vrij en gratis. John Kleinen (UvA) liet ons kennis maken met visuele antropologie. Anders dan bij sommige andere takken van de wetenschap is audiovisueel materiaal binnen de antropologie een volwaardige bron voor onderzoek.
 
Een andere manier om bronnen voor onderzoek te verzamelen is de creatie van oral history. Stef Scagliola (EUR), Annegriet Wietsma (filmmaakster) en Jean Hellwig (producent, filmmaker) lieten in hun presentaties verschillende manieren zien waarop oral history ingezet kan worden voor onderzoek en voor het vastleggen van bepaalde gebeurtenissen uit de geschiedenis, of aspecten van een bepaalde cultuur. Dat vastleggen gebeurt niet alleen door wetenschappers, maar ook door liefhebbers of zelfs het algemene publiek. Dit is bijvoorbeeld het geval bij amateurfilms. Susan Aasman (RUG) gaf een presentatie over het verzamelen van amateurfilms die een belangrijk tijdsdocument vormen en zich vaak buiten het archief bevinden.   

 

Stef Scagliola over oral history en de wensen van de onderzoeker.


Het belang van hergebruik 

Wat in vrijwel elke presentatie naar voren kwam, was het belang van hergebruik en het vastleggen van de bijbehorende metadata. Hergebruik verbetert de toegang tot het audiovisuele erfgoed aanzienlijk en maakt ook nieuw onderzoek mogelijk. Daarbij is het essentieel dat de geschiedenis van dat hergebruik vastgelegd wordt, de paradata, zoals Julia Noordegraaf dat noemde. Elke vorm van onderzoek voegt een nieuwe betekenislaag toe aan het audiovisuele materiaal en die nieuwe laag kan ook betekenisvol zijn voor andere onderzoekers. Jechiam Gural (Noterik) demonstreerde hun annotatiesoftware, waarmee zo’n betekenislaag kan worden vastgelegd.
 
Verder maakt hergebruik en het vastleggen van de data nieuwe vormen van onderzoek mogelijk, bijvoorbeeld door grote datasets te analyseren en daar patronen uit te halen. Een voorbeeld hiervan werd getoond door Lotte Belice Baltussen (Beeld en Geluid). Zij liet een zoekmachine zien, ontwikkeld in het project MeRDES, waarbij je verschillende termen uit de Beeld en Geluid catalogus kunt vergelijken. Zo kun je als mediaonderzoeker bijvoorbeeld een vergelijking maken tussen de mate waarop verschillende politici in het nieuws komen of in welke context een bepaald begrip wordt gebruikt.
 
De titel van de dag was in ieder geval goed gekozen. Als onderzoeksmateriaal is audiovisueel erfgoed vaak onderdeel van een groter web aan context, betekenissen en ander onderzoeksmateriaal. Aan archieven de schone taak om niet alleen de spin, maar ook het hele web te vangen.  
 
---------------------------
Lees meer over AVA_Net.
Alle tweets over de conferentie.
4 plus 9 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.