Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Richtlijnen voor de digitalisering van fotografisch materiaal

25 november 2010 - Robert Gillesse





In september 2010 heeft het Nationaal Archief (NA) de Engelstalige richtlijnen gepubliceerd voor het hoogwaardig digitaliseren van fotomateriaal: Digitisation of Photographic Materials Guidelines. Om deze reden zijn ondergetekende en collega Monika Lechner eens gaan praten met de auteurs Liesbeth Keijser (binnen het Nationaal Archief projectleider conservering en digitalisering fotografisch materiaal voor het project Beelden voor de Toekomst) en Joop Korswagen (adviseur conversie).



Guidelines Digitisation of Photographic Materials

Beelden voor de Toekomst

De richtlijnen zijn gebaseerd op het bestek dat het NA heeft uitgezet voor het digitaliseren van foto’s en negatieven binnen het Beelden van de Toekomst (BvdT) digitaliseringsproject. Opvallend genoeg zijn deze richtlijnen uniek: er bestaan zo ver bekend geen vergelijkbare richtlijnen die speciaal voor de digitalisering van fotografisch materiaal zijn geschreven. Het NA ziet daarom deze publicatie als een belangrijk middel om de digitalisering van foto’s en negatieven nationaal en internationaal op een hoger plan te tillen en zodoende een discussie te creëren over de kwaliteit van gedigitaliseerd fotomateriaal.

Een belangrijke bron voor deze richtlijnen zijn de Metamorfoze Preservation Imaging Guidelines. Omdat er belangrijke verschillen zitten tussen het digitaliseren van papieren originelen (Metamorfoze) en fotografisch materiaal, en dan met name negatieven, wijken de BvdT richtlijnen op een aantal punten af. Dit gaat met name om het gebruik van alternatieve technische test targets, de frequentie van het gebruik van deze targets (minimaal 1x per dag), een hogere eis met betrekking tot de detail weergave en de omzetting van negatieve naar positieve beelden bij de digitalisering van negatieven.

Meetbare kwaliteit

Wel is vastgehouden aan het belangrijkste principe achter de Metamorfoze richtlijnen: een meetbare en objectieve vastgestelde kwaliteit. De verschillende kwaliteitscriteria - zoals o.a. belichting, tonaliteit, dynamic range, detailweergave en kleurbetrouwbaarheid - worden allen objectief vastgesteld op basis van gefotografeerde test targets. Deze targets worden op hun beurt geanalyseerd met gespecialiseerde software. Aan het begin van elke productiedag wordt een set van test targets opgenomen die zowel door de leverancier als de klant worden gebruikt voor de kwaliteitscontrole. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat er niet op een individuele en subjectieve manier naar het beeld wordt gekeken: de foto’s worden op een gelijke manier opgenomen en het masterbeeld wordt niet nabewerkt. Dat levert soms beelden op die enigszins “vlak” overkomen. Bij de digitalisering van negatieven zijn de parameters aangegeven die moeten worden aangepast om een goed positief beeld te krijgen.

Betekenisvolle bestandsnamen

Het NA heeft betreft de bestandsnaamgeving gekozen voor betekenisvolle namen. Dat betekent dat de bestandsnaam een duidelijke link heeft naar het originele inventaris- of fotonummer. Voorstanders van betekenisloze bestandsnamen – als het Stadsarchief Amsterdam (link) – verwijzen vaak naar het probleem dat originele nummering nog wel eens wil wijzigen. Je bent dan eigenlijk genoodzaakt ook de naamgeving van digitale bestanden aan te passen. Dit is, naast dat het een vreselijke en foutgevoelige klus is, zo goed als onmogelijk wanneer de bestanden in een digitaal depot zijn opgeslagen. In de praktijk van het NA komt het echter nauwelijks voor dat fotonummers worden gewijzigd.

De richtlijnen worden nu reeds 12 maanden in de praktijk gebruikt en worden, na de nodige inwerktijd voor de leveranciers succesvol ingezet.

Wij van DEN horen graag hoe andere erfgoedinstellingen tegen de BvdT richtlijnen aankijken. Gaarne uw commentaar.
8 plus 9 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.