Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Digitaal erfgoed als grondstof voor wetenschappelijk onderzoek

9 november 2010 - Gerhard Jan Nauta




Digitaal erfgoed is van waarde voor het grote publiek, maar het is ook één van de belangrijke grondstoffen voor wetenschappelijk onderzoek. Wat altijd weer verbaast is dat deze beide belangen niet vaker in verband met elkaar worden gebracht. (Zie ook: Een infrastructuur komt nooit alleen.)

De online collectiedatabases van erfgoedinstellingen, zeker als ze onderling gekoppeld zijn, kunnen het werk van de wetenschapper enorm vergemakkelijken. Ik herinner mij nog als de dag van gisteren dat een collega-onderzoeker bij een museum de uitdraai van een deel van de collectiedatabase opvroeg. Die uitdraai werd na enige dagen op papier geleverd. Een deel van het werk bestond er in die donkere tijden uit om de gegevens opnieuw in de computer in te voeren …nota bene: via het toetsenbord! De gegevens werden verrijkt met aanvullende data, nodig voor de specifieke analyse of herordening die de onderzoeker voor ogen stond. Na publicatie leefde het met veel moeite opgebouwde bestand misschien nog enkele jaren op een verlaten deel van de harde schijf. Daarna werd het ongetwijfeld in nullen en enen verstrooid op de digitale schroothoop. Zonde! Het op orde krijgen van digitale erfgoeddata, het zo structureren dat er nieuwe kennis aan ontleend kan worden, is immers een tijdrovende en dus dure klus.

Maar tegenwoordig doen we het helemaal anders, althans in theorie. En ik zeg in theorie, omdat het aantal (kunst- en cultuur-)historische onderzoekers dat op grote schaal analyses doet met geaggregeerde digitale data beperkt blijft. (Ik ben geneigd het in verband te brengen met de nog altijd overwegend negatieve attitude t.a.v. kwantitatieve methoden van onderzoek in de sector.) Harde cijfers ontbreken, maar een indicatie van de onderbenutting van digitale erfgoeddata wordt gegeven in één van de drie rapporten die onlangs verschenen op de website van het SURFshare programma. De rapporten geven een beeld van hoe er vandaagdedag in de wetenschappelijke wereld wordt aangekeken tegen het duurzaam bewaren en hergebruiken van onderzoeksdata.

De rapporten zoomen in op de praktijk van het doen van onderzoek in samenwerkingsverbanden (IISH Guidelines for preserving research data); het selectieproces gericht op duurzaam bewaren (Selection of Research Data); en het huidige onderzoek in kunstgeschiedenis, vergelijkende kunstwetenschap en in het bijzonder de mediastudies (Data Curation in Arts and Media Research).

Vooral het laatst genoemde rapport is voor erfgoedinstellingen interessant, al was het maar als prikkel om na te denken over de eigen betekenis voor/rol in wetenschappelijke onderzoeksprojecten. Onderzoeksdata en -resultaten contextualiseren de erfgoedobjecten en zijn te beschouwen als een bijzondere vorm van user generated content. Wat dat aangaat is het een beetje jammer dat in de oplossingen die in het rapport worden aangedragen niet vaker óók de erfgoedinstellingen worden betrokken.

Een voorbeeld: bij lezing van het rapport kan de gedachte opkomen dat de resultaten van wetenschappelijk onderzoek misschien duurzaam (i.e. via persistent identifiers) teruggekoppeld kunnen worden naar de collectiedatabases bij de erfgoedinstellingen. Je zou dat een vorm van curating collections knowledge kunnen noemen. Op die manier zou ook meteen iets gedaan worden aan het in de studie geconstateerde probleem van de moeizame vindbaarheid van digitaal beschikbare onderzoeksgegevens.

Samenvattingen en de volledige rapporten zijn uiteraard, conform de SURFshare-filosofie, kosteloos te raadplegen op de SURFshare-site: http://www.surffoundation.nl/nl/publicaties.
9 plus 10 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.