Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

De EU-hoorzitting over de Google Books Settlement

10 september 2009 - Annelies Van Nispen




Het kan bijna niemand ontgaan zijn. Deze week was de EU-hoorzitting over de Google Books Settlement. De directeur van de KB, Bas Savenije, haalde de voorpagina van de Volkskrant en ook de NOS kwam langs om het volgende statement op te tekenen: "De Koninklijke Bibliotheek heeft haar twijfels. Zij vreest een digitaal monopolie."

Waar gaat het om?
Google wil de "de bibliotheek van de toekomst" zijn en het project heet Google Books. En dat betekent dat Google een zo groot mogelijk aantal digitale boeken doorzoekbaar en vindbaar wil maken in haar eigen systemen (lees bibliotheek). En Google wil deze boeken ook commercieel exploiteren.

In de toekomst zullen dat digitale boeken zijn (in E-pub formaat) en Google is vanaf 2004 bezig om boeken te digitaliseren om ook oudere boeken op te nemen in haar e-bibliotheek. Op dit moment zijn er 10.000.000 boeken gescand en online gezet. Een enorm aantal in 5 jaar. Google sluit daarvoor o.a. contracten met bibliotheken.

Maar Google is deze scanactiviteiten begonnen zonder auteursrechten te respecteren. Daarom hebben Amerikaanse uitgevers en schrijvers een proces aangespannen en daar is de Google Books Settlement uit voortgekomen. De Amerikaanse rechter doet een uitspraak over de Settlement op 7 oktober.

Wat hebben Nederland en de EU te maken met de Google Books Settlement?
Ook boeken van Nederlandse en Europese schrijvers worden opgenomen in Google Books. De Settlement stelt dat Google dat gewoon kan doen, tenzij de rechthebbende daar bezwaar tegen maakt. En dat is tegengesteld aan het Europese en Nederlandse Auteursrecht. De instelling (bibliotheek of Google) die een werk waar nog auteursrecht op berust, wil digitaliseren en online wil publiceren, moet toestemming hebben van de rechthebbende. Het Amerikaanse auteursrecht botst hier op het Europese en Nationale auteursrecht. Google is internationaal, maar wel Amerikaans.

De Settlement maakt alleen (tegen betaling) full text beschikbaarstelling van de auteursrechtelijk beschermde boeken in Amerika mogelijk. Google wil zich (nog) niet branden aan het Europese auteursrecht. Er kan dus een information gap tussen de VS en de EU ontstaan, omdat Europese (verweesde) boeken wel in te zien zijn in de VS, maar niet in Europa.

Alle verweesde werken naar het Google weeshuis?
Wat zei Bas Savenije nog meer en dit betreft de verweesde werken [zie ook: Wat zijn verweesde werken? ]:
"Als wij een boek willen scannen, zijn we volgens Nederlandse en Europese wetgeving verplicht de rechthebbende op te sporen. Als we die niet kunnen achterhalen, mogen wij het boek ook niet scannen. Volgens de schikking hoeft Google dat niet te doen."
Er ontstaat dus de vreemde situatie dat Google de verweesde werken zonder problemen kan scannen en beschikbaarstellen, want er zullen bijzonder weinig rechthebbenden bezwaar gaan maken bij Google. Maar dat Nederlandse erfgoedinstellingen bijzonder tijdrovende speurtochten moeten ondernemen naar rechthebbenden die nauwelijks te achterhalen zijn. "Op die manier dreigt Google een digitaal monopolie op de verweesde werken te krijgen", alsdus nog steeds Bas Savenije in de Volkskrant.

Dat is gesignaleerd en vandaar dat EU-commisarissen Reding & McCreevy een gezamenlijk standpunt formuleerden:
"They [Reding&McCreevy] highlighted the need to adapt Europe's still very fragmented copyright legislation to the digital age, in particular with regard to orphan and out-of-print works."
En wat vinden bibliotheken hier allemaal van?
Zoals al uit de eerdere tekst blijkt heeft de Koninklijke Bibliotheek sterke bedenkingen. Naast de al geopperde bezwaren, hebben bibliotheken nog meer (principiële) zorgen en bezwaren. Deze zijn te lezen in de gezamenlijke verklaring van internationale bibliotheekorganisaties IFLA, Liber en Eblida.

Deze bezwaren zijn aan de orde gekomen tijdens de hoorzitting. De hoofdpunten uit hun statement zijn:
Ik kan de lezer zeker aanraden om deze heldere uitzetting van bezwaren van bibliotheken te lezen. Zie ook het bericht van Informatieprofessional: Europese Commissie wil één Europese auteurswet.
6 plus 7 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.