Cookies op DEN.nl
den.nl maakt gebruik van cookies voor het anoniem meten van het website bezoek en het vergroten van het gebruiksgemak. Door op 'ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van deze cookies.

Spectrum

1 maart 2007




SPECTRUM is een door de Britse MDA beheerde standaard voor het professionaliseren van de museale bedrijfsvoering. Alle handelingen rondom museumstukken, van verwerving tot en met expositie, zijn vervat in 21 procedures.

Procedures
Per procedure wordt heel gestructureerd steeds het volgende behandeld:
  • Wat is de definitie van de procedure?
  • Wat is het minimum dat vereist is voor deze procedure?
  • Waar moet je aan denken voor je de procedure opstelt voor je eigen museum? Dus: Met welke wettelijke bepalingen heb je te maken? En: Wat moet in het museaal beleid zijn vastgelegd?
Voorbeeld: om een procedure te kunnen samenstellen voor de werkwijze bij afstoting van objecten, moet het museum een afstotingsbeleid hebben geformuleerd en bovendien op de hoogte zijn van de wettelijke bepalingen en gezamenlijke gemaakte afspraken op dit punt. De eigenlijke procedure is een checklist van zaken die erin moeten komen. SPECTRUM is dus een richtlijn voor het tot stand brengen van een goed collectiemanagement. Aan de hand van SPECTRUM kunnen musea procedures uitwerken. Musea werken vanzelfsprekend alleen die procedures uit, die voor de eigen situatie van toepassing zijn.
 
Iedere procedure wordt afgesloten met verwijzingen naar organisaties, literatuur en websites en hoewel het hier vooral om Britse organisaties en literatuur gaat kan het in veel gevallen ook voor Nederlandse musea interessant zijn om de door de MDA geselecteerde websites te bekijken.
 
Vastleggen van informatie
SPECTRUM is gebaseerd op het feit dat iedere handeling rond een museaal object betrekking heeft op informatie. Iedere handeling in een museum geschiedt op grond van informatie en genereert informatie. Naast de 21 procedures bevat SPECTRUM dan ook een overzicht van alle informatie die in het museum vastgelegd moet worden, om de procedures goed te kunnen toepassen. Voorbeeld: om een procedure rond de binnenkomst van een object goed te laten verlopen, moet de volgende informatie gestructureerd zijn vastgelegd: datum binnenkomst, objectnummer, door wie aangenomen, etc.
 
Elk stukje informatie (informatie-eenheid) wordt in vijf punten toegelicht:
  • Definitie van de informatie
  • Hoe moet de informatie vastgelegd worden?
  • Voorbeelden
  • Gebruik van de informatie (bij welke procedures)
  • Tot welke groep van informatie-eenheden behoort het?  
Dit deel van SPECTRUM is dus een (alfabetisch geordende) opsomming van informatie-eenheden, die zo volledig mogelijk is en die dus nooit allemaal gebruikt zullen worden door één museum.
 
De Engelse documentatiestandaard
SPECTRUM is dé Engelse documentatiestandaard voor musea. In het Verenigd Koninkrijk zijn musea verplicht zich aan een aantal SPECTRUM-procedures te houden als zij in aanmerking willen komen voor museumregistratie (accreditatie). Dit bepaalt voor een belangrijk deel het succes van SPECTRUM, maar toch zijn er meer redenen om SPECTRUM te zien als dé documentatiestandaard.
 
SPECTRUM bestaat ruim 15 jaar en is een set van best practices, ontwikkeld door ruim 100 musea in het Verenigd Koninkrijk. Het beheer en verdere ontwikkeling van SPECTRUM wordt ondersteund door heel verschillende musea, zowel grote musea (bijvoorbeeld het Natural History Museum) als kleine musea (bijvoorbeeld het Ipswich Horse Museum). Dit toont aan dat SPECTRUM niet alleen een zeer generiek systeem is (van toepassing op ieder museum ongeacht de grootte of het soort collectie) maar ook dat het een zeer praktisch, geheel op de museale situatie toegesneden systeem is.
 
Daar de 21 procedures in samenwerking met alle soorten musea zijn ontwikkeld, is er geen museum dat alle procedures volledig heeft geïmplementeerd. Voor het Leighton House Museum bijvoorbeeld, dat een zeer kleine kostbare kunstcollectie bezit die nauwelijks in omvang toeneemt, is de pre-entry procedure minder relevant dan voor het Natural History Museum, waar de collectie met 100.000-en stuks per jaar groeit.
 
Wat is SPECTRUM niet?
SPECTRUM is geen softwarepakket
SPECTRUM biedt een overzicht van informatie-eenheden, die vanzelfsprekend toegepast kunnen worden in software voor museaal collectiebeheer, maar is zelf geen softwarepakket. Het is juist de bedoeling dat ook leveranciers van museale software gebruik maken van SPECTRUM, zodat hun software zo goed mogelijk ruimte biedt voor het vastleggen van de benodigde informatie. Adlib Information Systems was het eerste softwarebedrijf dat ‘MDA Partner’ werd; snel daarna volgde ook Gallery Systems (The Museum System) en vele anderen.
 
SPECTRUM is geen ‘receptenboek’ 
SPECTRUM vertelt niet welke luchtvochtigheid voor bepaalde typen objecten gewenst is, of welke trefwoorden voor bepaalde objecten gebruikt moeten worden. SPECTRUM biedt de systematische richtlijn, die zegt: zorg dat in de instelling is vastgelegd welke luchtvochtigheid moet worden aangehouden voor welke objecten, hoe dat bereikt wordt en wie er verantwoordelijk voor is. En: zorg dat is afgesproken welke gegevens in trefwoorden worden vastgelegd, welk trefwoordsysteem gebruikt wordt en wie verantwoordelijk is voor het onderhoud daarvan. Kortom: wel de aanwijzing dat je een recept moet maken en hoe je dat moet maken, maar niet het recept zelf! Want dat moet in elk museum toegesneden zijn op de eigen middelen, doelen etc. 

SPECTRUM vervangt niet het Museumregister of de Museale Erkenning 
Het Nederlands Museumregister en de Vlaamse museumerkenning zijn sets van criteria op basis waarvan een museum in zijn functioneren wordt beoordeeld. SPECTRUM zou wel een rol kunnen spelen in die beoordeling, zoals dat in Engeland nu ook gebeurt. Een criterium voor het Museum Accreditation Scheme is dat het museum tenminste de minimumstandaard van acht van de 21 SPECTRUM-procedures moet toepassen. Dat betekent bijvoorbeeld dat men niet alleen een register van in-en uitgaande stukken moet hebben, maar ook een vastgestelde procedure die gevolgd wordt bij binnenkomst van objecten. Door dergelijke elementen op te nemen in de toetsing, wordt niet alleen de actuele stand van zaken beoordeeld, maar ook de bestendigheid daarvan.
 
SPECTRUM in Nederland
Veel museummedewerkers kennen SPECTRUM en hebben de nieuwste versie reeds gedownload. Het CODA in Apeldoorn had de eer de 1000e downloader te zijn!
Op 1 en 2 maart 2007 vond in Antwerpen en Amsterdam de officiële introductie van de Nederlandstalige versie van MDA’s SPECTRUM plaats. Nick Poole, directeur van de Britse MDA heeft, in bijzijn van vertegenwoordigers van de Vlaamse en Nederlandse overheid het feestelijke startschot voor de Nederlandstalige SPECTRUM-museumstandaard geven. Dit gebeurde in Nederland door het ondertekenen van een overeenkomst met de stichting Landelijk Contact van Museumconsulenten.  LCM heeft met Culturele Biografie Vlaanderen vzw samengewerkt om SPECTRUM te vertalen en gratis ter beschikking te stellen aan de Vlaamse en Nederlandse museumwereld. In de loop van 2007 test een aantal grote en kleinere musea de vertaling en wordt de juridische context aan de Vlaamse en Nederlandse situatie aangepast.
 
Omdat SPECTRUM de mogelijkheid biedt de museale bedrijfsvoering te professionaliseren op een gestandaardiseerde wijze, verwees de subsidieregeling 'Digitaliseren met Beleid' naar SPECTRUM als één van de criteria uit het ICT-register voor cultureel erfgoed, waaraan een digitaliseringsproject moet voldoen.
 
SPECTRUM versie 4.0 is (voor musea) gratis te downloaden vanaf de website van de MDA: http://www.collectionslink.org.uk/programmes/spectrum.
Tags:
musea   SPECTRUM  
4 plus 6 is:*
(anti-spam)

Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.