De Digitale Feiten en Meer Digitale Feiten

30 maart 2011

Wat is de omvang van onze digitale erfgoedcollecties? Wat kosten ze en hoeveel worden ze gebruikt? Zowel bij individuele instellingen als bij overkoepelende instanties en overheden is er behoefte aan feitelijke gegevens over digitaal erfgoed.
DEN draagt bij aan de ontwikkeling van kennis over zulke 'digitale feiten'.

Aanzetten tot het onderzoek komen van de nationale overheid (ministerie van OCW) en de Europese Commissie. De afstemming op kwantitatief onderzoek in internationaal verband ontstaat onder andere door intensieve deelname aan Europese projecten als NUMERIC en ENUMERATE.

De Europese context: NUMERIC
De Digitale Feiten (DDF) was de Nederlandse bijdrage aan het Europese project NUMERIC. Het project heeft een methode ontwikkeld om de omvang, de kosten en het gebruik van gedigitaliseerde erfgoedcollecties in Europa te onderzoeken. NUMERIC was tevens een nulmeting, een eerste EU-brede inventarisatie in de lidstaten.

Voorzien in de behoefte aan digitaal erfgoedstatistieken
Individuele instellingen willen de omvang van de eigen digitale collectie, de geraadpleegde informatie en de kosten van hun digitale erfgoedcollectie kunnen vergelijken met die van andere instellingen (benchmarking). Overkoepelende instanties en de overheid hebben belangstelling voor globale cijfers om op verantwoorde wijze algemene middelen te verdelen over partijen in het digitaal erfgoeddomein. Onderzoeksprojecten als NUMERIC, De Digitale Feiten (DDF) en Meer Digitale Feiten (MDF) zijn bedoeld om in de gewenste statistieken te voorzien.

De werkwijze van DEN
Op basis van enquêtes worden door DEN cijfers verzameld over de omvang van gedigitaliseerde erfgoedcollecties in Nederland. Daarnaast ontwikkelt DEN methoden om kengetallen te verzamelen over onder andere de kosten van duurzame digitale opslag en het gebruik van digitale collecties.

De Digitale Feiten (DDF)
Het verzamelen van digitaal erfgoeddata wordt vooral op projectbasis gedaan. In 2008 startte DEN De Digitale Feiten (DDF), een grootschalig onderzoek naar de resultaten van digitaliseringsprojecten. In welke mate zijn de Nederlandse erfgoedcollecties al gedigitaliseerd? Wat heeft dit tot op heden gekost? Zijn er informatieplannen waar de instellingen zich op baseren?

Meer Digitale Feiten (MDF)
Een jaar later, in 2009, deed DEN vervolgonderzoek onder de noemer Meer Digitale Feiten. De focus lag nu op aspecten van digitaal erfgoed die niet eerder beschreven konden worden bij gebrek aan goede onderzoeksmethoden. Het onderzoek concentreerde zich op 'born digital' collecties, kosten voor digitalisering en webstatistieken als bron van informatie over het gebruik van digitale collecties.

Onderzoeksresultaten
In het onderzoek naar Meer Digitale Feiten zijn hulpmiddelen ontwikkeld die erfgoedinstellingen kunnen helpen om beter zicht te krijgen op de investeringen die ze doen in digitale collectievorming. Voorbeelden daarvan zijn het ’Rekenmodel digitaliseringskosten’, 'De Digitale Feiten van uw Erfgoedcollecties; tien aanbevelingen' (pdf) en de ’10 tips voor goede webstatistieken’.

Over de verschillende onderzoeken is gerapporteerd in publicaties die via DEN of de website van DEN opvraagbaar zijn. Instellingen kunnen uit deze publicaties conclusies trekken over te stellen prioriteiten, zij kunnen er in hun jaarverslagen gebruik van maken en ook, met het oog op de toekomst, er hun strategische beslissingen op baseren. Niettemin is het streven om te komen tot een meer directe feedback: idealiter kan de individuele erfgoedinstelling zich onmiddellijk vergelijken met collega-instellingen.

Doe mee aan het onderzoek!
Hoewel onmiddellijke feedback nog niet gerealiseerd is, is het in het belang van elke individuele instelling om bij te dragen aan het totaalbeeld. Dat kan door mee te werken aan de onderzoeken van DEN. Belangrijke aspecten van het beheer en behoud van digitaal erfgoed komen zo ook scherper op het netvlies van jou als instelling en je medewerkers te staan.

Als instelling kun je het tot een gewoonte maken om, vooruitlopend op de ontwikkeling van hanteerbare rapportage instrumenten, in jaarverslagen overzichten op te nemen met de belangrijkste indicatoren. Denk bijvoorbeeld aan het aantal stafleden dat betrokken is bij het beheer van digitaal erfgoed, het budget dat je aan hardware en software besteedt, de groei van de digitale collectie(s), webstatistieken en andere raadpleegcijfers, of de plannen op het gebied van de duurzame toegankelijkheid.

Op verzoek van de Europese Commissie coördineerde DEN na afloop van NUMERIC een Special Interest Group on Digital Heritage Statistics, die aanbevelingen deed over het vervolg op NUMERIC. Inmiddels is DEN samen met de Collections Trust in de UK initiator van ENUMERATE, een Europees thematisch netwerk, bedoeld om reguliere vervolgmetingen te organiseren en de kennis over omvang, kosten en gebruiksstatistieken te bundelen en te delen.

Meer weten?



Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties geplaatst.