Auteursrecht gekoppeld aan de digitale levenscyclus
9 augustus 2007
In een digitaliserinsgtraject krijg je als erfgoedinstellingen op verschillende momenten te maken met de Auteurswet. Het Europese project MINERVA koppelde het auteursrecht aan de verschillende fasen binnen een digitaliseringstraject. Het is belangrijk dat je in elke fase van de cyclus nadenkt over de auteursrechtelijke consequenties. Onderstaande beschrijvingen van de vier fasen helpen je daarbij in de vorm van concrete checklists.
Je kunt een digitaal object creëren van een al bestaand werk - een digitaal surrogaat - bijvoorbeeld door het te scannen. Of je kunt te maken hebben met een 'digital born' object. Voor beide categorieën geldt de volgende checklist:
- Identificeer alle mogelijke auteursrechtelijke kwesties
- Achterhaal wie de rechthebbende is
- Vraag toestemming van de rechthebbende
- Controleer contracten van alle derde partijen op clausules die betrekking (kunnen) hebben op auteursrechten. Derde partijen zijn digitaliseringsbedrijven, software leveranciers, subsidiegevers, e.d.
Als je een object hebt aangekocht of gecreëerd, moet je nadenken over het rechtenbeheer. Welke toepassingen zijn er met dit object mogelijk? En hoe verhouden deze toepassingen zich tot het auteursrecht en aanpalende rechten? Doorloop de checklist:
- Documenteer de auteursrechtelijke situatie van collectie(s) en/of objecten
- Zet een rechtenbeheersysteem op of investeer in een DAM (Digital Asset Management)
- Ontwerp procedures om rechten, contracten en licenties af te handelen
Besteed aandacht aan de auteursrechtelijke consequenties, voordat je een digitaal object openbaar maakt. Check de volgende drie punten:
- Bepaal wie toegang tot het object mag hebben en onder welke voorwaarden
- Stel een rechtenbeheer op en implementeer deze om bestelprocedures/harvesting/gebruik van het digitaal object te stroomlijnen, bijvoorbeeld door licenties of gebruikersovereenkomsten
- Tref mogelijk technische maatregelen om het auteursrecht van digitale objecten te beschermen
Digitale objecten kun je (her)gebruiken voor bijvoorbeeld educatieve doeleinden, in andere projecten of in andere mogelijke contexten. Voor dit hergebruik is het noodzakelijk om de auteursrechtelijke bepalingen opnieuw te bekijken. De auteursrechtelijke kwesties hebben hier betrekking op de maker en ook op de instelling.
- Onderhandel over rechten om hergebruik toe te staan en spreek mogelijk categorieën af
- Onderhandel over toegang en mogelijk gebruik van het materiaal dat derden hebben (her)gebruikt
Dit overzicht is gebaseerd op een rapport dat is opgesteld in het kader van het MINERVA netwerk: Guide to Intellectual Property Rights and Other Legal Issues.
__________
Terug naar het kennisdossier Auteursrechten.
